Daar stond hij dan, met een groot rood krat waarin het leven van zijn beste vriend zat.
Een paar weken geleden belde een man mij. Zijn stem klonk tegelijk vastberaden en gebroken. Zijn beste vriend was overleden — veel te jong — en liet een gezin achter.
Ze kenden elkaar al meer dan 25 jaar. Het soort vriendschap waarbij je elkaars kinderen ziet opgroeien, elkaars mijlpalen viert en ook de moeilijke momenten samen draagt. Juist daarom was het voor mijn klant vanzelfsprekend toen hij werd gevraagd om executeur te zijn in het testament van zijn vriend.
Natuurlijk zei hij ja.
En toen kwam het moment waarop “ja” ineens heel concreet werd.
Van eer naar verantwoordelijkheid
In de praktijk zie ik het vaak: iemand wordt executeur omdat er vertrouwen is, omdat het voelt als een eer, of omdat je er simpelweg voor de ander wilt zijn. Maar op het moment dat het overlijden er is, blijkt pas wat de rol inhoudt.
Mijn klant merkte het meteen. Terwijl hij nog midden in zijn rouw zat, moest hij ineens schakelen naar regelen, organiseren, communiceren en beslissen. En dat is niet alleen veel — het is ook specialistisch.
Executeur zijn is meer dan ‘even helpen’
Een executeur is verantwoordelijk voor het afwikkelen van de nalatenschap. Dat kan onder andere betekenen:
  • Inventariseren van bezittingen en schulden
  • Contact met erfgenamen, bank, verzekeraars en instanties
  • Administratie en het bewaken van termijnen
  • Beslissingen nemen die emoties kunnen raken
  • Soms: het oplossen van spanningen of misverstanden binnen de familie
En dat alles terwijl er verdriet is, en vaak ook druk: “Wanneer is het klaar?”, “Wat krijg ik?”, “Waarom duurt het zo lang?”
Als je dan niet precies weet wat je rechten en plichten zijn, of welke stappen je in welke volgorde moet zetten, voelt het al snel alsof je achter de feiten aanloopt.
De emotionele kant wordt vaak onderschat
Wat deze situatie extra zwaar maakte, was dat mijn klant niet alleen executeur was — hij was ook vriend.
Dat betekent dat elke handeling dubbel binnenkomt. Je regelt niet “een nalatenschap”, je regelt het afscheid van iemand die je lief is. Je praat met de nabestaanden, terwijl je zelf ook iemand mist. Je neemt besluiten, terwijl je eigenlijk alleen maar wilt rouwen.
Een vraag om bij stil te staan
Daarom wil ik je, als erfrechtspecialist en registerexecuteur, een vraag meegeven:
Als je familie of vrienden vraagt als executeur: denk goed na.
Het is een beroep op zich. Het vraagt kennis, overzicht, daadkracht en tijd. En vooral: het vraagt ruimte in het hoofd — precies die ruimte die er vaak niet is in een periode van verdriet en emoties.
Wil je jouw naasten echt met dit werk opzadelen?
Een alternatief: professionele begeleiding of een professionele executeur
Gelukkig hoeft het niet zwart-wit te zijn. Je kunt ook kiezen voor:
  • Een professionele executeur die de afwikkeling op zich neemt
  • Of begeleiding, zodat een naaste executeur niet alles alleen hoeft te dragen
Dat geeft rust. Voor de nabestaanden, én voor degene die anders in zijn eentje de verantwoordelijkheid zou moeten dragen.
Tot slot
Mijn klant deed het uit liefde en loyaliteit. Dat is begrijpelijk. Maar het had hem geholpen als hij vooraf had geweten wat er allemaal bij komt kijken.
Sta je voor de keuze wie je als executeur benoemt? Of ben je gevraagd als executeur en twijfel je wat je te doen staat?
Neem gerust contact op. Soms is één gesprek al genoeg om overzicht en rust terug te brengen in een periode die al zwaar genoeg is.